Gişe Avcıları

İki üç sene önce, İkinci Dünya Savaşı’nda Naziler’in el koyduğu sanat eserlerini ve bu eserlerin peşine düşen bir grup sanat tarihçisini konu alan bir film yapılacağını; ve bu filmde George Clooney ile Matt Damon’ın oynayacağını öğrenince çok heyecanlanmıştım. Zira sadece bir iki sene önce, küçük bir yayınevi tarafından basılan, Kanadalı Kathryn ve Stuart Immonen’in yazıp çizdiği Moving Images1 isimli harikulade çizgi romanın, Hollywood yapımcıları tarafından keşfedildiğini ve büyük “star”larla dolu bir kadroyla sinemaya uyarlanacağını; böylece bütün Dünya’nın dikkatini çekeceğini zannetmiş; Immonen’lere bir tebrik telgrafı çekmiştim.

Hollywood’un, az bilinen bir çizgi romanı alıp, dev bütçeli bir filme uyarlaması olmayacak iş değildi. Sinema salonları, yaklaşık on senedir, seri biçimde üretilen çizgi roman uyarlamalarının işgali altında; belki araya bir tane de, çizgi roman formatının hakkını veren bir eserin uyarlamasını sıkıştırırlar, diye düşünmüştüm. Kaldı ki bunun Azap Yolu, Şiddetin Tarihçesi gibi çok beğendiğim örnekleri de vardı. Lakin George Clooney’nin yazıp yönettiği ve başrolünde oynadığı The Monuments Men (Hazine Avcıları), Immonen’lerin eserinden değil; R. M. Edsel ve B. Witter’ın2 “bestseller” olmuş kitabından uyarlanmıştı.

Filmin, Anıt Adamları diye çevirebileceğimiz orijinal ismi, sanat eserlerini ve anıtları korumakla görevli bir grup sanat tarihçisini tanımlıyor; aynı zamanda, İkinci Dünya Savaşı’nın az bilinen bu kahramanlarının “anıtsal” başarılarına (ve belki de anıtlarının dikilmesi gerektiğine) gönderme yapıyor. Ancak yönetmen Clooney bu fikri, sözkonusu karakterleri -birer heykel gibi- profilden göstermenin ötesine taşıyamıyor (üstelik, onu yaparken de, “oyuncu Clooney”e hayranlığından olacak, kendisine iltimas geçiyor). İnsan, görsel sanat eserleriyle ilgili bu filmde, reji nâmına söylenecek başka bir şey olmamasına şaşıp kalıyor (aklıma hemen Derviş Zaim’in hat, minyatür ve gölge tiyatrosunundan yola çıkarak yaptığı Nokta, Cenneti Beklerken ve Gölgeler ve Suretler geliyor). The Monuments Men’in Türkiye’de Hazine Avcıları ismiyle gösterilmesi de bu noktada anlam kazanıyor: Film boyunca, kendilerinin veya ülkelerinin çıkarını değil, insanlığın ortak geçmişini kolladıklarını söyleyen karakterlere bir an bile inanamıyoruz; tarihî binaların yok edilmesinde veya hasar görmesinde kendi ordularının payı yokmuş gibi yapmalarına; bir madende depolanan eserleri Rus birliklerinden “kurtardıktan” sonra madenin girişine Amerikan bayrağı asmalarına ve daha başka şeylere anlam veremiyoruz. Ama Clooney-Damon-Cate Blanchett ileri üçlüsüyle, onlarında arkalarında yer alan Bill Murray, Bob Balaban ve John Goodman hatrına bir alışveriş merkezinin sinema salonunda iki saat geçirdiğimizle kalıyoruz.

movingImages graphicNovel

1 The Monuments Men üzerine iki paragraf yazdıktan sonra bu Moving Images’dan bahsetmezsem suçluluk hissedeceğim. Bu kitabı, üç dört sene öncesine kadar sokağımızın sonunda sonunda bulunan; şimdi neredeyse hepsi karşıya taşınmış olan çizgi roman dükkanlarından birinde dolanırken fark edip almıştım. Kitabı okudukça, ilk bakışta fark edilen sade çizgileri ve sert gölgelerinden çok daha fazla meziyeti olduğu belli oluyor. İşte kitabı izah etmek benim için bu noktada güçleşiyor; zira Immonen’lerin sayfa düzenleri, kompozisyonları ve temposu, basılı formatın sınırlamalarını ve imkanlarını çok iyi değerlendiriyor ve hikâyeye akıcılık katıyor; diyaloglardan ziyade çizgiyi takip ediyorsunuz. Deyip, çizgi romanın adam akıllı incelemesini büyüklerimize bırakalım ve kitabı okumanızı önermekle yetinelim.

2 The Monuments Men’in yazarlarından Bret Witter, kendi web sayfasında “Dünya’da iki milyondan fazla satan; altı ‘bestseller’ın yazarı” olarak takdim ediliyor. Witter’ın “çok satanlar”ı arasında, “çok sayıda insanın hayatını değiştirmiş” bir kedi ile bir köpeğin biyografileri de var.

Reklamlar
Bu yazı orta kafa gol, sinema içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s